269 edito

Αλήθεια, ποιος θυμάται έστω κι ένα τραγούδι από αυτά που διαγωνίστηκαν και βραβεύτηκαν στα δύο προηγούμενα Φεστιβάλ Τραγουδιού; Πολύ φοβάμαι, κανένας.
Φυσικά, δε φταίνε οι δημιουργοί γι' αυτό. Οι συμμετοχές τους - και όχι μόνο όσες βραβεύτηκαν από κοινό και επιτροπή - ήταν κάτι παραπάνω από ευπρόσωπες. Τα τραγούδια δεν είχαν να ζηλέψουν τίποτα από το «Αν ήμουν Πλούσιος» και το «Παλιό κανόνι», που σίγουρα πολλοί τα θυμούνται ακόμη, τριάντα χρόνια μετά, και σίγουρα δεν έχουν καμιά σχέση με τα σκουπίδια που μας «ταΐζει» καθημερινά η μικρή οθόνη μέσα από τα πανηγυρτζίδικα σόου και τα πρωινά γλεντοκόπια. Ομως, μιλάμε για δύο διαφορετικές εποχές.
Τότε, τη δεκαετία του ’60 ο κόσμος διψούσε να ακούσει καινούργια πράγματα, τα αναζητούσε, γέμιζε τις μπουάτ, τα γήπεδα, τα αναψυκτήρια, τα θέατρα, όπου δινόντουσαν συναυλίες, έτρεχε να βρει την πρώτη εκτέλεση του «Επιταφίου» του Μίκη Θεοδωράκη, το νέο «45άρι» του Καζαντζίδη ή του Τσιτσάνη, τους ελάχιστους ξένους δίσκους που κυκλοφορούσαν και, βέβαια, «αγκάλιαζε» το Φεστιβάλ Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης -προσκύνημα κανονικό για τους μουσικόφιλους της εποχής, αλλά, κυρίως, για τον πολύ κόσμο. Βέβαια, τότε δεν υπήρχαν 5.500 ραδιοφωνικοί σταθμοί και 2.500 τηλεοπτικά κανάλια να τους βομβαρδίζουν καθημερινά με λαϊκο-ποπ αηδίες, μέσα από διατεταγμένες playing lists, ίδιες και σχεδόν απαράλλακτες από τη μία άκρη των ερτζιανών ως την άλλη, όπως γίνεται σήμερα.
Και το ερώτημα ξαναμπαίνει: πόσες φορές ακούσατε σε κάποιον ραδιοφωνικό σταθμό, έστω κι ένα τραγούδι από αυτά που διαγωνίστηκαν και βραβεύτηκαν στα δύο προηγούμενα Φεστιβάλ Τραγουδιού; Εκτός από τις ημέρες πέριξ της διοργάνωσης, καμία. Ούτε καν από τους σταθμούς της ΕΡΤ. Κι αυτό πια ανήκει στη σφαίρα του παραλόγου -όταν η ίδια ξοδεύει εκατομμύρια για το φεστιβάλ, να μη μεταδίδει μετά τα τραγούδια που συμμετέχουν. Τι να περιμένεις, δηλαδή, από τον κόσμο; Να τα γράψει την ημέρα της μετάδοσης σε Dvd, για να τα ακούει μετά;
Ομως, δεν είναι εκεί το θέμα. Το Φεστιβάλ Τραγουδιού καλώς κάνει και υπάρχει, παρά τις όποιες ενστάσεις. (Σίγουρα θα ήταν πολύ καλύτερα να γίνεται στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, στο Παλέ ή στο Λιμάνι, να έχει περισσότερες παράλληλες συναυλίες από όλο το φάσμα της μουσικής σκηνής- από παραδοσιακά μέχρι χαρντ ροκ συγκροτήματα κι από τον Χατζηγιάννη μέχρι τους «Active Member», να συνεχίζει να υποστηρίζεται από την ΕΡΤ, όχι μόνο μια εβδομάδα, αλλά και πενήντα δύο εβδομάδες). Το θέμα είναι ΠΟΙΟΙ και με ΠΟΙΟ κριτήριο αποφασίζουν και διατάσσουν ΤΙ και ΠΟΙΟΥΣ θα ακούμε!
Διαβάζοντας τα στοιχεία της έρευνας που κάναμε σε συνεργασία με τα «Public» και που σήμερα δημοσιεύουμε, τρίβουμε τα μάτια μας. Ούτε λίγο ούτε πολύ διαπιστώνουμε ότι άλλα θέλει ο κόσμος και άλλα του προσφέρει η βιομηχανία του θεάματος. Διότι, πώς αλλιώς εξηγείται το ότι ο κόσμος προτιμάει το ελληνικό έντεχνο τραγούδι και τη ροκ μουσική (με ποσοστά 43% και 42% αντίστοιχα) και το ότι η πόλη είναι γεμάτη με αφίσες λαϊκο-ποπ «ινδαλμάτων» και νικητών σε ριάλιτι της κακιάς συμφοράς; Πώς εξηγείται το ότι ο κόσμος θέλει συναυλίες, το ότι δεν υπάρχει ούτε ένας μεγάλος συναυλιακός χώρος και το ότι πρέπει να «μπουζουριάζονται» μερικές χιλιάδες κόσμος σε ένα περίπτερο της ΔΕΘ, όπως συνέβη προχθές με τους Placebo, που είχαν την… ατυχία να γίνουν sold out και να χρειαστεί να μεταφερθούν σε άλλο χώρο κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή; Πώς γίνεται να μας έχουν κολλήσει τη «ρετσινιά» της «πόλης-σκυλάδικου», όταν «βουλιάζει» το Παλέ στη συναυλία για το Μάνο Λοΐζο, όταν στη συναυλία των Αρβανιτάκη - Ξυδάκη είμαστε «πατείς με πατώ σε», όταν κλείνουν δρόμοι, για να ακουστεί η ποιήτρια Κική Δημουλά; Μήπως είναι τυχαίο - μου το έχουν πει άνθρωποι που εργάζονται χρόνια στις δισκογραφικές - ότι εκείνοι που ακούν όσα παίζονται στα μαγαζιά της νύχτας είναι οι καλύτεροι πελάτες των πειρατικών Cd, ενώ, αντίθετα, αυτοί που ακούν έντεχνο ελληνικό και ξένο είναι σταθεροί πελάτες των δισκοπωλείων και των on-line καταστημάτων;
Οχι, δεν ισχυρίζεται κανείς ότι έχουμε κάνει μαζική «στροφή στην ποιότητα». Ούτε ότι όλο το εύπεπτο λαϊκό τραγούδι των ημερών είναι για τα σκουπίδια. Ούτε καν ότι όλα τα νυχτερινά κέντρα είναι για τα σκουπίδια, ότι οι πελάτες τους είναι λούμπεν και περιθωριακοί, ότι ακόμη και κάποιος που ακούει έντεχνο δε θα (πρέπει να…) πάει έστω και μία φορά το χρόνο σε αυτά. Ολα χρειάζονται και όλα είναι μέσα στο παιχνίδι κι ευτυχώς δεν υπάρχει ακόμη... Αστυνομία της αισθητικής. Αλλωστε, ένα από τα καλύτερα τραγούδια των τελευταίων χρόνων είναι το «Πόσο σ’ αγαπώ» του Σταμάτη Κραουνάκη. Κι ας έγινε γνωστό ως το τραγούδι των τίτλων της «Μαρίας της Ασχημης». Ισα ίσα αυτό αποδεικνύει ότι τα αληθινά διαμάντια όχι μόνο δε χάνουν τη λάμψη και την αξία τους, ακόμη και μέσα στις τηλεοπτικές λάσπες, αλλά και περνούν από χείλι σε χείλι και δεν ξεχνιούνται μόλις σβήσει η μικρή οθόνη. Εκείνο που λέμε είναι ότι ο κόσμος θέλει και αξίζει το καλύτερο και όχι εκείνο που του πουλάνε με το ζόρι και το στανιό.

Αντρέας Παναγόπουλος
apanagopoulos@ekdotiki.gr

Dolores O’ Riordan

To «Linger» ν’ ακούγεται δυνατά από τη συνοικιακή καφετέρια κι εσύ στο παγκάκι να δίνεις το πρώτο σου φιλί. Με το «Zombie» έκανες την πρώτη σου κοπάνα απ’ το σχολείο, ενώ το «Promises» σε βρήκε με piercing στη μύτη, να προσπαθείς να κάνεις την εφηβική σου επανάσταση. Οκτώ χρόνια μετά, εσύ κάνεις το ξεκίνημά σου στη «γενιά των 800 ευρώ» και η Dolores O’ Riordan ξεκινά μια σόλο καριέρα. Για σένα δε ρωτάω, ας ρωτήσουμε καλύτερα την Dolores…

της Παυλίνας Εξαδακτύλου, pavlina6ktilou@yahoo.gr

Το πρώτο σου προσωπικό άλμπουμ έχει το γενικό τίτλο «Are you listening?». Τι είναι αυτό που πρόκειται να ακούσει το κοινό σε αυτήν την πρώτη σου δισκογραφική απόπειρα;
Ολα σχεδόν τα τραγούδια του άλμπουμ έχουν έναν στενό σύνδεσμο μαζί μου. Ενα έντονο προσωπικό στοιχείο. Ευτυχώς, αυτό το προσωπικό στοιχείο αναδεικνύεται μέσα από ολόκληρο το άλμπουμ. Ολα τα κομμάτια είναι για μένα από τα καλύτερα που έχω γράψει ποτέ και είμαι πολύ περήφανη για το αποτέλεσμα. Ελπίζω πραγματικά αυτός που θα ακούσει το «Are you listening?» να το απολαύσει τόσο, όσο εγώ δουλεύοντάς το.

Το «Ordinary day» έχει ήδη ξεχωρίσει στη Θεσσαλονίκη. Πόσο εύκολα μπορούν οι μέρες σου να είναι συνηθισμένες;
Καταρχήν, χαίρομαι πολύ που μαθαίνω ότι το τραγούδι αυτό αρέσει και ακούγεται. Προσπαθώ, όσο βέβαια αυτό είναι εφικτό και δυνατό, να έχω μια φυσιολογική ζωή, μια συνηθισμένη πραγματικότητα. Αυτό το καταφέρνω περνώντας χρόνο με τα παιδιά μου. Η οικογένειά μου με κρατά πάντα προσγειωμένη.

Οι Cranberries υπήρξαν ένα επιτυχημένο και δημοφιλές συγκρότημα. Τι ήταν αυτό που σ’ έκανε να πάρεις την απόφαση να συνεχίσεις μόνη δισκογραφικά;
Ηταν κάτι που είχα ανάγκη να κάνω. Το ήθελα πολύ. Βασικά, όλα τα μέλη του γκρουπ ήθελαν να δοκιμάσουν σόλο καριέρα κι έτσι τα πράγματα ήρθαν από μόνα τους. Ηταν μια απόλυτα φυσική εξέλιξη.

Σχεδόν σε όλες σου τις συνεντεύξεις καλείσαι ν’ απαντήσεις σε ερωτήσεις σχετικά με τους Cranberries. Εχεις πιάσει τον εαυτό σου να ενοχλείται ή να εκνευρίζεται, ειδικά τώρα που ακολουθείς τη δική σου πορεία;
Σε καμία περίπτωση. Είμαι κατηγορηματική σ’ αυτό. Οι Cranberies ήταν ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της μουσικής μου διαδρομής και δεν μπορώ παρά να είμαι περήφανη γι’ αυτό.

Ενα απ’ τα τραγούδια που καθιέρωσαν τη φωνή σου και την έκαναν ιδιαίτερα αναγνωρίσιμη ήταν το «Zombie» το 1994. Τι έχει αλλάξει σ' εσένα ύστερα από 13 χρόνια;
Δεν μπορώ να πω σε τι έχω αλλάξει ως άνθρωπος που ζει σε μια κοινωνία από τότε μέχρι σήμερα, αλλά είμαι σίγουρη ότι μουσικά έχω αλλάξει. Αυτό είναι, εξάλλου, γνώρισμα της μουσικής. Να αλλάζει διαρκώς.

Εχεις γράψει όλα τα τραγούδια του πρώτου σου άλμπουμ κι επιπλέον είσαι και συμπαραγωγός. Αυτό σημαίνει ότι οι fans σου θα ανακαλύψουν, ακούγοντάς το, κομμάτια του εαυτού σου που δεν είχαν μέχρι πρότινος αποκαλυφθεί;
Αυτό ελπίζω πραγματικά να συμβεί. Οπως είπα και πριν, το κάθε τραγούδι σημαίνει κάτι ξεχωριστό για μένα. Υπάρχει ένα προσωπικό δέσιμο με το καθένα. Σ’ όλο το άλμπουμ είναι διάχυτο το προσωπικό στοιχείο. Εχω επηρεαστεί από τα γεγονότα που συνέβησαν στη ζωή μου τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια.

Αρκετοί συνάδελφοί σου έχουν φτιάξει το δικό τους blog (ηλεκτρονικό ημερολόγιο) και επικοινωνούν με αυτόν τον κάπως πιο εναλλακτικό τρόπο με το κοινό. Εχεις σκεφτεί να το κάνεις κι εσύ;
Είναι ένας τρόπος να επικοινωνείς με το κοινό σου, αλλά, για να είμαι ειλικρινής, δεν το έχω δοκιμάσει μέχρι τώρα. Προς το παρόν τουλάχιστον…

Σε λίγες μέρες θα βρεθείς στη Θεσσαλονίκη. Αλήθεια, έχεις ακούσει τίποτε για την πόλη;
Οχι πολλά, αλλά μαθαίνω ότι είναι ένα όμορφο μέρος.

Με το σύζυγό σου, Don Burton, έχετε αποκτήσει τρία παιδιά. Πώς είναι να γράφεις στίχους, μουσική και να τραγουδάς, να βρίσκεσαι σε μια παγκόσμια τουρνέ και παράλληλα να μεγαλώνεις και τρία παιδιά;
Μόνο μια λέξη μπορεί, νομίζω, να περιγράψει όλο αυτό που ζω. Πυρετώδες!

Info - Το όνομά της είναι Dolores Mary Eileen O' Riordan.
- Το 1990 κερδίζει τη θέση της τραγουδίστριας στο συγκρότημα The Cranberry saw us που στη συνέχεια μετονομάστηκε σε The Cranberries.
- Το πρώτο της προσωπικό άλμπουμ «Are you listening?» κυκλοφόρησε το Μάιο και μέσα σε λίγες εβδομάδες πούλησε περισσότερα από 100.000 αντίτυπα σε όλο τον κόσμο.
- Θα εμφανιστεί για μια συναυλία στη Μονή Λαζαριστών, στις 21 Ιουνίου. Τιμή εισιτηρίου: 35 ευρώ προπώληση, 40 ευρώ ταμείο.

links
www. doloresoriordan.ie
www. myspace. com. doloresoriordan.

Σαν να μην πέρασε μια μέρα!

Της Σόνιας Ταλαντινού

- «Πάνε μίλα του, μην είσαι εγωίστρια, θα νιώσεις πολύ καλύτερα. Δε θες να νιώσεις καλύτερα; Κάνε εσύ το πρώτο βήμα κι άσε τι θα πει αυτός και το πώς θα αντιδράσει. Δεν μπορώ να σε καταλάβω. Πάνε τώρα, να τον συγχαρείς κιόλας -είχε εκλεγεί πρώτος σε κάποιο φορέα του κλάδου μας-, ευκαιρία είναι».
Σαν παρότρυνση καλό ακούγεται, αλλά έλα που εγώ μάλλον δεν έχω μάθει να αρπάζω τις ευκαιρίες σε αυτήν τη ζωή. Στην άλλη, μου υπόσχομαι ότι θα αρπάζω κάθε ευκαιρία και δε θα πιαστώ κορόιδο του εαυτού μου. Και μου το έγραφε το ζώδιό μου: «Αυτήν την εβδομάδα αρπάξτε τις ευκαιρίες». Ηταν ξεκάθαρο. Τίποτα εγώ, στον κόσμο μου. Ξέρεις, παιδάκι μου, τι είναι ο λιονταρίσιος εγωισμός; Κι αν μπλέξει και με έναν αντίστοιχου ζωδίου, άστα να πάνε...
Αλλα επειδή η «άλλη ζωή» αργεί... carpe diem και πήρα μια βαθιά αναπνοή. Οχι ότι δεν το ήθελα, αλλά να, κάτι ο καιρός που περνάει, κάτι η αμηχανία, κάτι η οικειότητα που χάνεται -τον εγωισμό τον ανέφερα;- και δυσκολευόμουν. Τι ακριβώς; Να αποδεχτώ ότι, όταν αγαπάς κάποιον μια φορά, τον αγαπάς για πάντα. Η αγάπη δεν τελειώνει ποτέ, ζει μαζί μας, όπως μας είπε και στην ομιλία περί αγάπης η Σοφία από το «Χώρος και Αρμονία» στο «Electra» και στην οποία έδωσαν το «παρών» μόνο τέσσερις άντρες. Ερώτηση: Η αγάπη είναι αποκλειστικά γυναικεία υπόθεση;
Και πάνω που πίστευα ότι δεν ξέρω να αγαπώ... Οταν πήγα να τον συγχαρώ και να τον φιλήσω, μπορεί οι ματιές να πείσμωσαν για λίγο, ήταν, όμως, σαν μην πέρασε μια μέρα. Κι ας πέρασαν πέντε χρόνια σχεδόν. Μπορεί ποτέ να μην του είπα πόσο σημαντικός ήταν για μένα. Μπορεί ποτέ να μην του έδειξα πόσο ευγνώμων ήμουν που ήταν πάντα εκεί. Οταν εγώ δεν ήξερα και μου μάθαινε, όταν δεν είχα και μου πρόσφερε, όταν δεν καταλάβαινα και μου εξηγούσε, όταν φοβόμουν και μου άνοιγε ένα παράθυρο στην τόλμη μου, όταν ήταν απλώς εκεί. Χωρίς χαρακτηρισμούς και επιθετικούς προσδιορισμούς, απλώς εκεί. Και μετά ήρθε η παρεξήγηση και κουβάλησε μαζί της την ψύχρα, την παγωμάρα, την αποφυγή, τα «δε σε ξέρω - δε με ξέρεις»...
Και ήταν μια από αυτές τις ημέρες που δεν πίστευα ότι κάτι μπορεί να πάει χειρότερα και άλλα τέτοια «ευχάριστα». Και να που χρειάστηκε μόνο ένα «κλικ», μια τόση δα σχισμή του χρόνου, για να τσαλαπατήσω ανασφάλειες, φόβο και κακό εγωισμό και να κάνω το minimum για μένα, να διώξω το μούδιασμα και να λαδώσω μια σκουριασμένη κλειδαριά. Γιατί το να ξεχνάς ότι κάποτε εκτίμησες και αγάπησες έναν άνθρωπο είναι ύβρις απέναντι στην ευτυχία σου.

Υ.Γ. Δ. σ' ευχαριστώ.

268EDITO

Την Παρασκευή 1 Ιουνίου εκατοντάδες Ελληνες ιστολόγοι ένωσαν τη φωνή τους «για την Αμαλία», το κορίτσι που έδωσε επί 18 χρόνια μια ηρωική μάχη με τον καρκίνο, αλλά και με την αδιαφορία και την ανικανότητα του συστήματος υγείας.
Η Αμαλία άφησε με το δικό της ιστολόγιο (το fakellaki. blogspot. com) σπουδαία κληρονομιά στην ελληνική κοινωνία. Κι αυτή η κληρονομιά δεν είναι μόνο η ευαισθητοποίηση, πρόσκαιρη ίσως, γύρω από το πρόβλημα που η ίδια, αλλά και χιλιάδες συμπολίτες μας αντιμετωπίζουν. Χάρη στην Αμαλία καθιερώθηκε και στην Ελλάδα ένα Νέο Μέσο επικοινωνίας: Τα blogs (web + log= διαδικτυακό σημειωματάριο ή ιστολόγιο, όπως τείνει να ονομάζεται, με μία λέξη, στα ελληνικά)!
Η αυθόρμητη κινητοποίηση των Ελλήνων ιστολόγων δε θα μπορούσε να μείνει απαρατήρητη από τα παραδοσιακά Μέσα Επικοινωνίας, που αφιέρωσαν χρόνο και χώρο στο θέμα. Αλλά και από την πολιτική εξουσία. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρώην υπουργός και βουλευτής (αλλά και ιστολόγος!) Ευάγγελος Βενιζέλος κατέθεσε στη Βουλή των Ελλήνων ολόκληρο το περιεχόμενο του ιστολογίου της Αμαλίας, ενώ κατατέθηκε και σχετική επερώτηση.
Στη σύντομη ιστορία τους, τα ελληνικά ιστολόγια, τα οποία σήμερα ξεπερνούν τα 2.000, έδειξαν κι άλλες φορές τη δυναμική τους. Την άνοιξη του 2006 δεκάδες ιστολόγοι, αντιδρώντας σε συγκεκριμένες εκπομπές της κρατικής τηλεόρασης και με σύνθημα «θέλω να μην πληρώνω για την ΕΡΤ», πρότειναν να μην καταβάλλεται το ανταποδοτικό τέλος για την ΕΡΤ που έρχεται μαζί με το λογαριασμό της ΔΕΗ. Την ίδια περίπου εποχή, πολλά θεσσαλονικιώτικα (και όχι μόνο) ιστολόγια αντιτάχθηκαν στα περίφημα σχέδια για την «ανάπλαση» της πλατείας Αριστοτέλους και συνέβαλαν, με τον τρόπο τους, στην ακύρωσή τους. Πάλι στη Θεσσαλονίκη, αρκετά ιστολόγια εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην υποθαλάσσια αρτηρία, αλλά και στην επέκταση του αεροδιαδρόμου 10-25. Πλήθος, όμως, ήταν και οι διαμαρτυρίες για το κλείσιμο του web site «cultureguide. gr» από το υπουργείο Πολιτισμού, αλλά και για την απομάκρυνση της Μαριάννας Κορομηλά από την ΕΡΑ με πρόσχημα τη λήξη της σύμβασής της. Εν εξελίξει είναι, επίσης, η συγκέντρωση υπογραφών για τον Αντώνη Τσιπρόπουλο, ο οποίος πρόκειται να δικαστεί σύντομα, επειδή στην ιστοσελίδα του www. blogme. gr (ένα ηλεκτρονικό ευρετήριο-«βιβλιοθήκη») υπήρχε σύνδεσμος, που παρέπεμπε σε τρίτο web site το οποίο, σύμφωνα με καταγγελία γνωστού εκδότη, φιλοξενούσε κείμενα «υβριστικού περιεχομένου». Τέλος, η πρόσφατη λογοκρισία ενός έργου στην έκθεση «ArtAthina» ξεσήκωσε, επίσης, κύμα αντιδράσεων στον ελληνικό ιστοχώρο.
Τόσο τα παραπάνω όσο και η πρωτοφανής σε μέγεθος και ένταση κινητοποίηση - παρέμβαση των ιστολόγων «για την Αμαλία» δείχνουν πως είμαστε μάρτυρες μιας πραγματικής επανάστασης στο χώρο της επικοινωνίας, αλλά και της δημιουργίας ενός νέου δημόσιου χώρου που κανείς πλέον δεν μπορεί και δε δικαιούται να αγνοεί, αλλά και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την εξέλιξή του στο άμεσο μέλλον.
Εχουμε λόγους να είμαστε επιφυλακτικοί, υιοθετώντας μια κριτική στάση απέναντί στα ιστολόγια, καθώς κάθετι που έχει δύναμη γίνεται πάντοτε αντικείμενο διεκδίκησης, ελέγχου, προσεταιρισμού και εκμετάλλευσης. Εχουμε λόγους να ανησυχούμε, γιατί το νέο μέσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από λογής λογής κακόβουλους, υβριστές, προβοκάτορες, οι οποίοι μάλιστα προστατεύονται από την «ανωνυμία» που μπορεί να τους παρέχει. Κι έχουμε, ακόμη, λόγους να προβληματιζόμαστε για το κενό στην ενημέρωση από τα παραδοσιακά -κυρίως από τα τηλεοπτικά- μέσα ενημέρωσης και την αδυναμία τους να εκφράσουν τη σύγχρονη κοινωνία.
Σίγουρα, όμως, έχουμε πολύ περισσότερους λόγους να αισιοδοξούμε για μια κοινωνία που οι πολίτες της μπορούν να είναι ενεργοί, που μπορούν να εκφράζονται χωρίς διαμεσολάβηση, που τα ανακλαστικά τους θα είναι οξυμμένα και δε θα βουλιάζουν στον καναπέ της παθητικής τηλοψίας. Και σε μια τέτοια κοινωνία οι ιστολόγοι πρόκειται να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Οσο για τα παραδοσιακά μέσα, τις εφημερίδες, τα περιοδικά, το ραδιόφωνο, οι δημοσιογράφοι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν, εάν ανοίξουν τις σελίδες, τις συχνότητες και την καρδιά τους στα ιστολόγια. Χωρίς τσιγγουνιές, χωρίς ανταγωνιστική διάθεση, χωρίς καχυποψία. Το «Sunday» είναι ένα από τα πρώτα περιοδικά ποικίλης ύλης στην Ελλάδα που το έκανε καταγράφοντας το φαινόμενο στα πρώτα του βήματα, ανοίγοντας μια σελίδα για τα blogs και τα web sites. Και θα συνεχίσουμε και στο μέλλον…

Αντρέας Παναγόπουλος
apanagopoulos@ekdotiki.gr
sunday-date. blogspot. com

Οικογένεια Κουστό

«Μ' αγαπάνε πολύ τα ζώα, άρα δεν πρέπει να είμαι και τόσο κακός». Χάρη σε αυτόν μάθαμε τα μυστικά του βυθού, ταξιδέψαμε στην πλάτη ενός δελφινιού, δίπλα σ' ένα λευκό καρχαρία και συναντήσαμε τους ιθαγενείς των νησιών του Ειρηνικού. Δέκα χρόνια μετά το θάνατο του καπετάν Κουστό, η δυναστεία του συνεχίζεται από το γιο και τους εγγονούς του.

της Σόνιας Ταλαντινού, stalantinou@ekdotiki.gr

Ζακ Ιβ
- Γεννήθηκε το 1910, στο Σεν Αντρέ.
- Στη λίμνη Χάρβεϊ του Βερμόντ έμαθε να κρατάει την αναπνοή του και να βουτάει στον πυθμένα.
- Αποβλήθηκε από το γυμνάσιο, γιατί έσπασε 17 από τα παράθυρα του σχολείου.
- Στα 20 μπήκε στη Γαλλική Ναυτική Ακαδημία και υπηρέτησε ως αξιωματικός του Πυροβολικού.
- Λάτρευε τα αεροπλάνα, τα γρήγορα αυτοκίνητα και τις γυναίκες.
- Είχε ένα σοβαρό ατύχημα με το σπορ αυτοκίνητο του πατέρα του.
- Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου δούλεψε για την Αντίσταση, αλλά πολλοί ισχυρίστηκαν ότι έκανε το διπλό κατάσκοπο. Μετά τον πόλεμο, τιμήθηκε με το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής.
- Το 1943, μαζί με το μηχανικό Emile Gagnan δημιούργησαν το φορητό σύστημα πεπιεσμένου αέρα ή «πνευμόνι της θάλασσας». Πέντε χρόνια αργότερα, έπιασε το ρεκόρ των 100 μέτρων και ανακάλυψε την αγάπη του για την ωκεανογραφία.
- Το 1950, ο λόρδος σερ Γκίνες του πρόσφερε χρήματα, για να αγοράσει ένα παλιό ναρκαλιευτικό. Ξεκίνησε την περιπλάνηση με το «Καλυψώ», που μετέτρεψε σε ωκεανογραφικό και κινηματογραφικό εργαστήρι.
- Η «Universal» αγόρασε όλο το έτοιμο κινηματογραφικό υλικό του.
- Του πήρε δυο χρόνια και 1.000 καταδύσεις, για να ολοκληρώσει την ταινία «Ο κόσμος της Σιωπής». Για τη συγκεκριμένη και για το «Ο κόσμος χωρίς ήλιο» κέρδισε Οσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ, το '56 και το '63 αντίστοιχα.
- Ο Τεντ Τέρνερ τον χαρακτήρισε «πατέρα της περιβαλλοντικής κίνησης».
- Ο Τζον Φ. Κένεντι του απένειμε το Χρυσό Μετάλλιο του National Geographic Society, ο Ρ. Ρέιγκαν το Μετάλλιο της Ελευθερίας, ο Φιντέλ Κάστρο αποφυλάκισε 20 κρατούμενους για χάρη του, ο Ντε Γκολ και ο Μπομπιντού τον καλούσαν σε γεύματα.
- Το 1978, δημιούργησε την οργάνωση «Κοινωνία του Κουστό».
- Το 1989, ξεκίνησαν οι διαμάχες με τον πρωτότοκο γιο του, Ζαν Μισέλ (από τον πρώτο του γάμο με τη Σιμόν Μελχιόρ), για τη διαχείριση της οργάνωσης. Ο Ζαν παραιτήθηκε, αλλά οδηγήθηκαν σ' ένα πολύκροτο δικαστικό αγώνα για τη χρήση του ονόματος Κουστό σ' ένα θέρετρο στα Φίτζι. Λέγεται ότι τα βρήκαν λίγο πριν από το θάνατο του Κουστό και ότι ο γιος ορκίστηκε να συνεχίσει το έργο του.
- Το 1991, στην Παγκόσμια Διάσκεψη για τη Γη στο Ρίο, υπέβαλε γραπτή διαμαρτυρία για τα δικαιώματα των μελλοντικών γενιών, που υπογράφηκε από 5 εκατομμύρια ανθρώπους. Τα μίντια τον βάφτισαν «καπετάνιο του πλανήτη». Την ίδια χρονιά, παντρεύτηκε την ερωμένη του και αεροσυνοδό, Φρανσίν Τριπλέ, με την οποία απέκτησε την Νταϊάν και τον Πιερ Ιβ.
- Το 1996, το «Καλυψώ» βυθίστηκε στη Σιγκαπούρη και ξεκίνησε μια μεγάλη προσπάθεια να μαζέψει χρήματα για το «Καλυψώ ΙΙ», που θα είχε τούρμπο πανιά.
- Βουτούσε και μετά τα 80 με ειδικές μπουκάλες.
- Το κύκνειο άσμα του ήταν η 39 επεισοδίων τηλεοπτική σειρά «Ανακαλύπτοντας ξανά τον κόσμο» και ο εγκαινιασμός των πανεπιστημιακών εδρών Κουστό, που ξεπερνούν τις 100 παγκοσμίως.
- Πέθανε στις 25 Ιουνίου του 1997 από καρδιακή προσβολή.
- Ο Vangelis και ο Ζαν Μισέλ Ζαρ κυκλοφόρησαν δύο άλμπουμ με τραγούδια αφιερωμένα στον Κουστό, το «Cousteau's Dreams» (2000) και το «En Attendant Cousteau» (1990).

Ζαν Μισέλ
- Γεννήθηκε το 1938. Είναι ο πρωτότοκος γιος του Ζακ Ιβ.
- Η πρώτη του κατάδυση με φιάλες ήταν το 1945, σε ηλικία 7 ετών.
- Είναι εξερευνητής, περιβαλλοντολόγος, εκπαιδευτής και παραγωγός ντοκιμαντέρ. Χρησιμοποιεί την τεράστια εμπειρία του για να μεταδίδει στους ανθρώπους την αγάπη και τις ανησυχίες του για το θαλάσσιο κόσμο.
- Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το πέρασε στα ωκεανογραφικά σκάφη του πατέρα του, «Καλυψώ» και «Αλκυονίς».
- Μετά το θάνατο της μητέρας του, το 1990, και μια δικαστική διαμάχη που σήμανε το τέλος της συνεργασίας με τον πατέρα του, ίδρυσε το «Ocean Futures Society», το 1999, έναν ερευνητικό και εκπαιδευτικό οργανισμό.
- Εχει κάνει την παραγωγή σε 70 ταινίες κι έχει τιμηθεί με τα βραβεία Emmy, Peabody Award και Cable Ace Award.
- Εμφανίστηκε σ' ένα τύπου ντοκιμαντέρ ειδικό αφιέρωμα για το Dvd του «Μπομπ ο Σφουγγαράκης», όπου μιλάει για όλα τα πλάσματα του βυθού που παρουσιάζονται -και όχι μόνο- στο καρτούν. Το ίδιο έκανε και για το «Ψάχνοντας το Νέμο». Μάλιστα, στο τελευταίο, συζητάει με τους ήρωες για περιβαλλοντικά θέματα.
- Το 2006, κυκλοφόρησε μια σειρά ντοκιμαντέρ, το «Ocean Adventures». Ενα από τα επεισόδια ενέπνευσε τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους να δημιουργήσει το «Northwestern Hawaiian Islands National Monument», τη μεγαλύτερη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή στον κόσμο.

Φιλίπ
- Γεννήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 1940, στην Τουλόν. Ηταν ο δευτερότοκος γιος του Ζακ Ιβ.
- Βούτηξε για πρώτη φορά με φιάλες το 1945, σε ηλικία 5 ετών.
- Τα παιδιά του, Αλεξάνδρα και Φιλίπ Τζ., ο οποίος γεννήθηκε μετά το θάνατό του, είναι οι συνεχιστές της οικογενειακής παράδοσης στην ωκεανογραφία.
- Πέθανε στις 28 Ιουνίου 1979 στη Λισσαβόνα, σε αεροπορικό δυστύχημα.

Φαμπιάν
- Γεννήθηκε το 1967, στο Παρίσι. Είναι γιος του Ζαν Μισέλ.
- Ασχολείται με υποβρύχια ντοκιμαντέρ και είναι εξερευνητής των βυθών.
- Πολλές φορές συνόδευε τον παππού του και τον πατερά του στα ταξίδια τους.
- Αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο της Βοστόνης.
- Η πρώτη του «βουτιά» διήρκεσε μιάμιση ώρα και την έκανε με έναν οικογενειακό φίλο σε πισίνα, στα τέταρτα γενέθλιά του.
- Εκανε μελέτες για τους καρχαρίες στο φυσικό τους περιβάλλον, με τη βοήθεια ενός υποβρύχιου σκάφους σε σχήμα λευκού καρχαρία, το «Troy». Ξόδεψε εκατοντάδες ώρες τραβώντας με την κάμερα καρχαρίες για το ντοκιμαντέρ του «Mind of a Demon».
- Ανέπτυξε την ιδέα του υποβρύχιου σκάφους σε σχήμα καρχαρία εμπνευσμένος από το εξώφυλλο του γαλλικού κόμικ «Οι περιπέτειες του Τεν Τεν».

Φιλίπ Τζ.
- Γεννήθηκε στις 20 Ιανουαρίου 1980, στη Σάντα Μόνικα.
- Είναι περιβαλλοντολόγος.
- Δουλεύει για το «Animal Planet» και το «Discovery Channel».
- Εχει μάστερ στην Ιστορία από το Πανεπιστήμιο St. Andrews.
- Ηταν κοντά στον «Κροκοδειλάκια» Στιβ Ιργουιν, όταν αυτός σκοτώθηκε το 2006, ενώ γυρνούσε το ντοκιμαντέρ «Ocean's Deadliest». Ο Φιλίπ ολοκλήρωσε μόνος του το ντοκιμαντέρ τις επόμενες εβδομάδες.
- Προτάθηκε για διοικητικό μέλος του Εθνικού Ιδρύματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης το 2006 από το διοικητή της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Πολιτειών, Στ. Τζόνσον.
- Είναι μέλος σε περισσότερους από 10 οργανισμούς, επιτροπές και συμβούλια για το περιβάλλον.
- Είναι πρόεδρος και συνιδρυτής του «EarthEcho International», ενός site που δημιούργησε με την αδελφή του, Αλεξάνδρα, το 2003, στη μνήμη του πατέρα τους.

Χαλκιδική: Πάει με όλα

Δεν την παινεύουμε, γιατί είναι το σπίτι μας (άντε καλά, το εξοχικό μας ή το εξοχικό του κολλητού μας), αλλά επειδή τα έχει όλα. Από ελεύθερο κάμπινγκ -παράνομο μεν, κλασικό δε- μέχρι υπερπολυτελή μπανγκαλόου, που νοικιάζονται για 10.000 ευρώ ημερησίως.

του «Sunday»

Κι αν νομίζετε ότι την ξέρετε σαν την παλάμη του χεριού σας, απατάσθε. Κρύβει συνέχεια εκπλήξεις.
Εκπληξη 1η: Σε πόση ώρα θα φτάσεις. Δεν ξέρεις ποτέ.
Εκπληξη 2η: Εκεί που βρίσκεσαι σε μια παραλία γεμάτη παιδάκια και κουβαδάκια, με το που φεύγει ο ήλιος μετατρέπεται σε ρέιβ πάρτι.
Εκπληξη 3η: Εσύ, ο Βορειοελλαδίτης, που συχνά πλέον την σνομπάρεις, γιατί «την έχεις φάει με το κουτάλι», συνειδητοποιείς ότι τείνεις να γίνεις μειονότητα. Οι Αθηναίοι δεν προλαβαίνουν να κλείνουν ξενοδοχεία -μέτρα πόσες αθηναϊκές πινακίδες σε περιτριγυρίζουν-, ενώ σε χαμηλές σεζόν, όπως ο Ιούνιος, θα ξαναδείς εκεί Αγγλους και Γερμανούς που είχαν χαθεί για χρόνια. Οταν, δε, ανεβαίνει κατακόρυφα η θερμοκρασία μαζί με τις τιμές -βλέπε Ιούλιο και Αύγουστο-, αντιλαμβάνεσαι ότι τα βουλγάρικα, τα ρουμάνικα και τα ρωσικά αρχίζουν να κυριαρχούν.
Εκπληξη 4η: Ολα τα 'χει ο μπαξές. Σε όποια φάση της ζωής σου και να βρίσκεσαι, παιδί, έφηβος, φοιτητής, με τον καλό σου, με την οικογένειά σου ή συνταξιούχος, υπάρχει μια παραλία, ένα κάμπινγκ, ένα κατάλυμα και για σένα.

Τάπερ, κουβαδάκια, γενική μετακόμιση
Φούρκα, Σίβηρη, Χανιώτη αποτελούν τη χαρά του γονιού, λόγω των λούνα παρκ και των παιδότοπων που διαθέτουν. Σαγιονάρα, σούπερ μάρκετ, εφημερίδες και βόλτα με το αυτοκίνητο για 500 μ. Αφού είναι όλοι τους παιδιά της πόλης και αδυνατούν να αφήσουν τις συνήθειές τους στο διαμέρισμα, τι στο καλό τις θέλουν τις διακοπές; Στο Κασσανδρινό θα κάτσει όλη η οικογένεια σε κάποια ταβέρνα για κρέας και δε θα αφήσει τις υπόλοιπες παρέες από το σαματά να φάνε με την ησυχία τους. Στην Αγ. Παρασκευή θα πάνε τη γιαγιά στα λουτρά και μετά στάση για ένα παγωτό με θεά από τη «Villa Stasa». Ρηχές, δηλαδή ιδανικές για παιδιά, είναι και οι παραλίες Τρανή Αμμούδα, Αγ. Μάμας και Ν. Ρόδα. Οικογενειοκατάσταση θα συναντήσεις και στην Ποτίδαια, πριν από τη διώρυγα, στις μικρές παραλίες που θα πάρει το μάτι σου από ψηλά, έτσι όπως αναπτύσσεις ταχύτητα, για να περάσεις στο «πόδι».

Πτυχιακή στο ξενύχτι
Αμμουλιανή: «Μωρό μου, φέτος, θα σε πάω σε νησί». Σε ποιο νησί τώρα είναι άλλο θέμα. Οχι ότι έχει τίποτα να ζηλέψει από τα άλλα. Και τις καταγάλανες παραλίες του τις έχει και τα κάμπινγκ του και όλα τα καλά. Μέχρι και το δικό της μοναδικό σύμπλεγμα νησιών, ονόματι Γαϊδουρονήσια, έχει. Στα νησάκια αυτά πηγαίνετε συνήθως με ΙΧ βάρκα. Αν κάνετε το λάθος να πάτε μόνοι σας, πάρτε και μια μπάλα του βόλεϊ μαζί σας, να σας κάνει παρέα, όπως στο «Ναυαγό».
Ποσείδι: Τι να πρωτοπεί κανείς; Το πιο ποθητό κάμπινγκ της χώρας για ηλικίες 18-25 και βάλε. Πρώτη Ιούλη μέχρι και τέλος Αυγούστου λειτουργεί το κάμπινγκ του ΑΠΘ και γίνεται η νύχτα μέρα. Προτεινόμενη περίοδος, αν δεν έκανες γυμναστική μέσα στη χρονιά, το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου, καθώς το πρώτο κυκλοφορούν μόνο τα ΤΕΦΑΑ. Ασε φίλε μου, η χούντα του κοιλιακού.
Καλλιθέα: Η Μύκονος της Χαλκιδικής. Οποιο νυχτερινό σχήμα και clubάκι δε θέλει να φάει την πίκρα της πόλης μετακομίζει εδώ. Rooms to let και άγιος ο Θεός. Το δε βράδυ είναι σαν να περπατάς στην Τσιμισκή σε περίοδο εκπτώσεων. Στα πολύ συν, οι υπαίθριοι τατουατζήδες και το μεξικανικό εστιατόριο. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για το Μαρμαρά, για τους πιστούς του δεύτερου «ποδιού».
Πλατανίτσι: Τι κι αν τα ενοικιαζόμενα, από τη μία, σου φαίνονται απλησίαστα και το Ποσείδι τρελοκομείο; Στο Πλατανίτσι θα βρεις τη χρυσή τομή. Με λίγα ευρουλάκια per night «τη βγάζεις» μια χαρά. Αρκεί να μη στήσεις τη σκηνή σου κάτω από ακακίες, γιατί θα κολλήσει το σύμπαν.
Ν. Πλάγια: Καλά, από νερά δε λένε και τίποτα, αλλά από λουκουμάδες της γιαγιάς respect. «Αν φας, ξανατρώς». Αν, λοιπόν, σε φέρει προς τα 'κει ο δρόμος σου, μια επίσκεψη στο λιμανάκι, στην δεξιά άκρη του, θα σε αφήσει ικανοποιημένο. Ασε που στην επιστροφή θα νιώσεις την ηδονή της οδήγησης με 100 χλμ. την ώρα. Ανοιξε και το ραδιόφωνο ν' ακούσεις τις εκπομπές «της επιστροφής». Οταν οι άλλοι θα στριμώχνονται στα δύο «πόδια», εσύ θα πίνεις καφέ στο μπαλκόνι.
Για σένα, ορεινέ Χαλκιδικιώτη, που περιμένεις τη δικαίωση και την προσοχή μου, αλλά επειδή δε διαθέτεις θάλασσα δε σου την δίνω, μια κουβέντα μόνο. Γελάει καλύτερα όποιος θα γελάσει το 2080. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τότε θα λιώσουν οι πάγοι και όλη η Χαλκιδική θα γίνει νησί. Εκεί να δεις χαρές που θα κάνεις, όταν ξαφνικά τα κτήματά σου γίνουν παραθαλάσσια -λες κάτι χωράφια που έχω στον Αγιο Πρόδρομο να πάρουν τελικά αξία; Ας φάω κάνα σουβλάκι, μέχρι να το σκεφτώ καλύτερα...

Fly me to the moon
Κολπάκια στο τρίτο «πόδι», όπως αυτά της Ουρανούπολης, είναι μια κάποια λύση, μόνο πρόσεχε μην παραβιάσεις το «άβατο» και η μικρή έχει μπλεξίματα. Στα Πυργαδίκια, θα απολαύσεις βραδινό μπάνιο και θα απορήσεις για το πόσο σιγανά παίζουν μουσική τα μπαράκια. Αν βρεις κανένα ανοιχτό… Η περιοχή έχει γεμίσει ωραίες βίλες. Δε θα ξέρεις πια να διαλέξεις, μέχρι που θα μάθεις τις τιμές και θα πεις: «Βρε, τα Πυργαδίκια».
Στα κολπάκια του «Καρρά» μπορεί και να αγανακτήσεις με τις περιφράξεις, αλλά θα σε αποζημιώσουν η νηνεμία και η απίστευτη ησυχία. Κι αν «λαλήσεις» από το πολύ τζιτζίκι, βάλε κάτι πάνω σου και πήγαινε στο καζίνο -αρέσουν κάτι τέτοια στις γυναίκες. Ασε που έχει και ρομαντικά εστιατόρια.
Στο Κάστρο Τορώνης θα δείτε το δειλινό. Σούπερ κατάσταση, αρκεί να μην καίγεται η Χαλκιδική. Ανέβα όσο πιο ψηλά μπορείς και βγάλε φωτογραφίες με φόντο το κόκκινο του ήλιου την ώρα που σβήνει.
Ρομαντσάδα σε ισχυρές δόσεις θα ζήσεις και στο Παλιούρι. Τέρμα κάτω, στη «μύτη», αλλά και στο χωριό, που είναι γραφικό κι έχει κάτι ταβέρνες φο-βε-ρές. Να φάτε ψάρι εκεί, και θα με θυμηθείς. Ο έρωτας περνάει απ’ το στομάχι κι ένα καλό δείπνο αντικαθιστά επάξια τα κεριά, το χαμηλό φωτισμό και την απαλή μουσική που δε θα βρεις στην πλατεία. Μην ξεχάσεις να πιεις ένα ποτό στο «Πόρτο Βαλίτσα». Μπαλκόνι στη θάλασσα, μέσα στα πεύκα, με υπόκρουση Χατζιδάκι και Ρενέ Ομπρί. Πιάνει πάντα.

Αρτος και θεάματα
Ολη η Χαλκιδική «βουτηγμένη» στην κουλτούρα είναι καλοκαιριάτικα. Στα Ν. Μουδανιά, στο Λόφο της Σάνης, στη Σίβηρη, στα κάμπινγκ του Αρμενιστή και του Καλαμιτσίου και στο Παλιούρι, γίνονται συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις που αυτοαποκαλούνται φεστιβάλ, άσχετα αν εκεί δίνει το «παρών» η Σάρα, η Μάρα και το κακό συναπάντημα -από καλλιτέχνες και κοινό.
Αρμενιστής: Αν πας φέτος, θα χορτάσεις συναυλίες. Τριήμερα ska-reggae, Οnirama, Rootsman, Flintstones και χίλιοι μύριοι άλλοι θα παρελάσουν από το κάμπινγκ. Και να ‘ταν βέβαια μόνον αυτό με τα πολιτιστικά... Από τον Ιούνιο μέχρι τα τέλη του Σεπτέμβρη, μπορεί να πέσεις σε συναυλία ακόμη και στο πιο απομακρυσμένο χωριουδάκι του νομού, ενώ η παράγκα που θα δεις μπροστά σου ίσως και να έχει μετατραπεί σε αίθουσα τέχνης, για να φιλοξενήσει έναν αυθεντικό «Παχατουρίδη».

Αδρεναλίνη στα κόκκινα
Αρμενιστής, Σάνη και «Καρράς» αποτελούν τους απόλυτους προορισμούς για σένα που δεν κάθεσαι λεπτό ήσυχος και τα σπορ είναι τρόπος ζωής, ακόμη και το καλοκαίρι. Θες να δεις τον κόσμο... υποβρυχίως, με αναπνευστήρα και φιάλες; Θες να νιώσεις να σου φεύγει η ψυχή στο θαλάσσιο «παρά πέντε»; Ή μήπως γουστάρεις tubes με ταχύτητα για maximum αδρεναλίνη; Απ' όλα έχει ο μπαξές κι ακόμη περισσότερα. Οι τιμές είναι προσιτές και η δράση ατελείωτη. Κι αν είσαι σέρφερ, δε σε φοβάμαι. Εσύ, τόλμησε να πιάσεις Ποσείδι πλευρά -στο Ακρωτήρι- και μόλις ο αέρας γυρίσει, ρίξε τη σανίδα και το πανί σου και ξεκίνα. Τέλος, κατευθύνσου στα κατά τόπους μπιτς μπαρ που φιλοξενούν bunjee jumping ή ξεκίνα πεζοπορία στα δάση του Χολομώντα και του Ταξιάρχη. Αν είσαι «προεδρικός», τότε δοκίμασε γκολφ στον «Καρρά» κι ευχήσου να μη βρει το μπαλάκι σου... τζαμαρία.

Οι παρέες γράφουν... καλοκαίρια
Αν ένας από εσάς θυμίζει Βουτσά, με το περίφημο «Εχω και κότερο, πάμε μια βόλτα;», ανοίξτε πανιά για Πόρτο Κουφό. Στο λιμάνι του, το οποίο είναι το μεγαλύτερο και ασφαλέστερο στην Ελλάδα, αξίζει να κάνεις αυτοκρατορική είσοδο με το σκάφος. Μόνο συνεννοηθείτε από πριν ποιος θα αναλάβει το παρκάρισμα και το δέσιμό του -μη γίνετε ο περίγελος του κόλπου.
Αν πάλι ως άνθρωποι και ως παρέα δε διαθέτετε τέτοιες πολυτέλειες, υπάρχει πάντα και το ΚΤΕΛ, το οποίο από μόνο του εγγυάται περιπέτεια είτε ξεκινήσετε για Ν. Μουδανιά, είτε για Σάρτη.

Ολα στη φόρα
Στις πολυσύχναστες πλέον Καβουρότρυπες ο θεσμός του γυμνισμού καλά κρατεί. Οσοι θέλετε να νιώσετε ελεύθεροι και ωραίοι, ξεκινήστε για εκεί, αλλά κάντε πρώτα και μια εξάσκηση στην αναρρίχηση σε βράχια. Θα σας χρειαστεί.
Εχεις πάει στα Γαϊδουρονήσια στην Αμμουλιανή; Μόνο... γαϊδούρια δε θα βρεις, σε αντίθεση με τους γυμνούς πειρασμούς. Βγάλτα κι εσύ, για να νιώσεις καλύτερα, αλλά μην κάνεις σαν τους ήρωες του «Παρά Πέντε», γιατί ο κόσμος εκεί θέλει την ησυχία του και μπορεί να τον αγριέψεις. Σε κάποια πονηρά κολπάκια της Αμμουλιανής και του δεύτερου «ποδιού» μπορείς, επίσης, να «τα πετάξεις» και να επιστρέψεις στην αγκαλιά της φύσης. Απαραίτητη προϋπόθεση, να έχει βάρκα.

Μοναχός σου χόρευε...
Νικήτη: Τι να σου πω παραπάνω από αυτά που ξέρεις... Για την Παλιά Νικήτη, όμως; Καλά άκουσες. Λίγο πριν μπεις στη Νικήτη, σκας αριστερά και βρίσκεσαι στην Παλιά Νικήτη, ένα χωριό που είναι σαν να μην το έχει αγγίξει ο χρόνος. Για του λόγου το αληθές, προτείνω να «την πέσεις» στο καφενείο στο κέντρο του χωριού και να αφουγκραστείς τους ρυθμούς. Ούτε ο Αρναούτογλου δεν έχει πάει εκεί. Φαντάσου.
Αν βρίσκεσαι στο δεύτερο «πόδι» και θέλεις να πας μια βόλτα μόνος σου, μακριά από πολυκοσμία, παρασέλα παρεό και τρέντι σαγιονάρες, ανηφόρισε προς Παρθενώνα. Εκεί θα δοκιμάσεις καλό φαγητό, θα κάνεις βόλτες στα λιθόστρωτα δρομάκια και θα βιώσεις την εμπειρία της ησυχίας.

The beat goes on
Καλλιθέα, Μαρμαράς, Φούρκα, Τριστινίκα, Καλλικράτεια. Τα πιο γνωστά meeting points των Ελλήνων και ξένων ξενύχτηδων παραθεριστών. Κλαμπ, ελληνάδικα, μπαράκια, γυράδικα και ταβέρνες συγκεντρώνουν χιλιάδες κόσμο, κυρίως τα Σαββατοκύριακα, και μετατρέπονται σε πασαρέλες εγχώριων και μη επισκεπτών. Αν ξεπεράσεις το μποτιλιάρισμα και φτάσεις στον προορισμό σου χωρίς τη βοήθεια του Lexotanil -πράγμα που σημαίνει είτε ότι είσαι κάτω των -άντα ή ότι σου έλειψαν οι έξοδοι όταν ήσουν έφηβος-, τότε η νύχτα είναι όλη δική σου. Κάποια λίγο πιο λαϊκά και κάποια άλλα με μια επίφαση πιο «ψαγμένης» διασκέδασης, όλα, όμως, με έναν κοινό παρονομαστή: να μη σε αφήσουν να ξεχάσεις ότι το καλοκαίρι είναι εδώ και ότι πρέπει να το ζήσεις στο maximum και μέχρι πρωίας.

Η θάλασσα μέσα τους

«Τα νιάτα του έφαγε ο Στρατής στα ναυπηγεία. Φτιάχνει τα πιο γερά σκαριά, να πάνε οι άλλοι μακριά, να ταξιδέψουνε τη γη οι τυχεροί...»

της Παυλίνας Εξαδακτύλου, pavlina6ktilou@yahoo.gr
φωτ.: Γρηγόρης Σιαμίδης

Είναι κάποιοι από τους λιγοστούς πια τεχνίτες παραδοσιακών ξύλινων σκαφών. Οι ίδιοι αυτοαποκαλούνται καραβομαραγκοί. Για περισσότερες από δεκατρείς ώρες την ημέρα «φτιάχνουν καράβια και κάνουν όλη τη μαραγκοσύνη». Τα τρεχαντήρια τους είναι τα παιδιά τους και τη στιγμή της καθέλκυσης καθενός από αυτά η ψυχή τους ξεκινά κι ένα καινούργιο ταξίδι.


«Ο γάντζος»
Οι στίχοι με το Στρατή είναι γραμμένοι σ’ έναν τοίχο στο ναυπηγείο παραδοσιακών ξύλινων σκαφών του κυρίου Βασίλη Κεφαλά. Οι ψαράδες τον αποκαλούν «γάντζο», έτσι όπως ονομάζεται και το ναυπηγείο του στην περιοχή του Σταυρού. «Κάνω αυτήν τη δουλειά από δέκα ετών. Σαράντα χρόνια, δηλαδή. Στο χωριό υπήρχε ένα μικρό καρνάγιο, στο οποίο πήγαινα κάθε απόγευμα μετά το σχολείο. Οταν υπηρέτησα στο Ναυτικό, πήγαινα στο Πέραμα και οι παλιοί μάστορες μου έδειχναν τη δουλειά. Τελικά, πριν από 21 χρόνια έφτιαξα αυτό το μικρό ναυπηγείο που βλέπεις». Μιλά για καρνάγιο του και στο βλέμμα του είναι καθρεφτισμένη η θάλασσα, με όλα τα καράβια που ‘χει φτιάξει να την ταξιδεύουν. «Τα καράβια είναι η ανίατη αρρώστια μου. Ποτέ δε βαρέθηκα κι ούτε ποτέ κουράστηκα. Κι ας δουλεύω 13 -14 ώρες τη μέρα. Εγώ, κορίτσι μου, δε θα μπορούσα ούτε ένα λεπτό να δουλεύω σε γραφείο. Δε φαντάζεσαι πόσες συγκινήσεις μου έχει προσφέρει αυτή η δουλειά. Κάθε φορά που το σκαρί είναι έτοιμο για καθέλκυση, έχω την ίδια αγωνία. Τα χείλη μου είναι σφαλισμένα και η καρδιά μου κοντεύει να σπάσει».


Ο σταυρός του νότου
Ο μαστρο-Βασίλης μου μιλά χωρίς να σταματά ν' ασχολείται με το σκαρί που φτιάχνει αυτήν την περίοδο. Ενα «λίμπερτ» για έναν ψαρά από την Κατερίνη. «Το πρώτο πράγμα που θα φτιάξω είναι ο σταυρός. Πρώτα ο σταυρός και μετά όλα τ’ άλλα. Αχ, όλα τα μεράκια μου είναι μέσα σ’ αυτά τα σκαριά. Είναι το γραφτό μου, η μοίρα μου», λέει χαρακτηριστικά. Το μοναδικό του παράπονο είναι ότι οι νέοι δεν ασχολούνται με αυτό το επάγγελμα. «Οι νέοι δεν έρχονται σ’ αυτήν τη δουλειά. Δυστυχώς, προτιμούν τα εύκολα. Ετσι, αναγκάζομαι να διώχνω πελάτες, που λέει ο λόγος. Δεν υπάρχουν εργατικά χέρια». Παρ' όλα αυτά, ο Αγγελος, ο 22χρονος γιος του, ακολούθησε τη δουλειά του πατέρα του. «Δε μου την επέβαλε ο πατέρας μου αυτήν τη δουλειά. Την επέλεξα συνειδητά. Αν σου πω όμως ότι έχω την ίδια τρέλα για τα καράβια με τον πατέρα μου, θα σου πω ψέματα. Κάθε μέρα, όμως, νιώθω πως δένομαι με τη θάλασσα ολοένα και πιο πολύ».

Το καρνάγιο και ο ψαράς
Μια νωχελική παχουλή γάτα κι ένα λαμπραντόρ μας υποδέχονται στο ναυπηγείο του Παναγιώτη Ιωάννου στην Ιερισσό. «Η τρέλα για τα καράβια πάει πάππου προς πάππου, αφού το καρνάγιο μας λειτουργεί εδώ και δύο αιώνες», μου εξηγεί ο Παναγιώτης και συνεχίζει: «Φτιάχνω σκαριά για όλη την Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια έχω μαζί στη δουλειά και τους γιους μου. Δουλεύουμε μέρα νύχτα σαν τα σκυλιά, αλλά δεν παραπονιέται κανείς. Τα πονάμε τα σκάφη που φτιάχνουμε. Βάζουμε την ψυχή μας, το είναι μας». Λίγο πιο δίπλα, ένας ψαράς επισκευάζει το τρεχαντήρι του. « Κάποτε ζούσα στην Αθήνα και είχα μελίσσια. Μια μέρα τα παράτησα όλα και ήρθα στην Ιερισσό για να ασχοληθώ με το ψάρεμα. Μεγάλη πλανεύτρα η θάλασσα, με κράτησε κοντά της. Οι ψαράδες της περιοχής κάνουμε καλή παρέα με τους καραβομαραγκούς. Το βράδυ που λιμανιάζουμε, κάποιος αναλαμβάνει να μαγειρέψει ψαρόσουπα και μαζεμένοι σ’ ένα καΐκι, κουβεντιάζουμε με τις ώρες».

Το μεγάλο θηρίο
Ο μαστρο-Δημήτρης δε μου έχει πει το επίθετό του. Για όλους, εξάλλου, είναι ο Τζιμάκος. Αυτό γράφει και η ξύλινη ταμπέλα που μαρτυρά το καρνάγιο του, που βρίσκεται επίσης στην Ιερισσό. «Τρεις γενιές καραβομαραγκοί ήμαστε στην οικογένεια. Τρεις γενιές κουβαλάμε τη θάλασσα μέσα μας. Κάποτε ήμασταν διακόσιοι, τώρα πια δεν είμαστε ούτε πέντε σε όλη την Ελλάδα». Σκέφτομαι ότι τα κέρδη θα είναι αρκετά. «Πίστεψέ με, δε με ενδιαφέρουν τα χρήματα. Θα μπορούσα, φυσικά, να έχω βγει στη σύνταξη, αλλά αν το κάνω, θα με φάει το σαράκι. Ξέρεις γιατί; Επειδή κάθε φορά που ένα σκάφος μου συστήνεται με τη θάλασσα, κλαίω σαν παιδί και αισθάνομαι δέος. Αυτό το σκαρί θα παλέψει με το μεγάλο θηρίο». Ο μαστρο-Δημήτρης βιάζεται να επιστρέψει στις μαραγκοσύνες του. «Είναι μικρόβιο αυτή η δουλειά. Ο κόσμος με θεωρεί μαραγκό, εγώ, όμως, κοπέλα μου νιώθω καλλιτέχνης».

Τελειώνοντας το κομμάτι, συνειδητοποιώ ότι έχω ξεχάσει να γράψω για τους στίχους που ήταν, επίσης, χαραγμένοι στον τοίχο κάποιου από τα τρία ναυπηγεία. Δε θυμάμαι σε ποιο. Δεν έχει καμιά σημασία. «Οσοι με το χάρο γίναν φίλοι, με τσιγάρο φεύγουνε στα χείλη, στα τρελά τους όνειρα δοσμένοι... Πάντα γελαστοί».